शब्दबाट फैसला खोज्‍नुहोस्

निर्णय नं. ४५१२ - अंश दपोट

भाग: ३४ साल: २०४९ महिना: श्रावण अंक:

निर्णय नं. ४५१२    ने.का.प. २०४९ ()  अङ्क ४

 

संयुक्त इजलास

माननीय न्यायाधीश श्री सुरेन्द्रप्रसाद सिंह

माननीय न्यायाधीश श्री ओमभक्त श्रेष्ठ

सम्वत् २०४६ सालको दे.वि.नं. ६०

फैसला भएको मिति : २०४९।३।८।२ मा

निवेदक/वादी: जिल्ला पर्सा भनियारी गा.वि.स. वा.नं. ४ बस्ने धुपिया अहिर

विरुद्ध

प्रतिवादी: ऐ.ऐ. बस्ने सनदैव राउत अहिरसमेत पुनरावेदक/प्रतिवादी: पर्सा जिल्ला मतियारी गा.वि.स. वा.नं. ४ बस्ने पुनदेव राउत अहितरसमेत

विरुद्ध

वादी: ऐ.ऐ.बस्ने हरदेव राउत अहिरसमेत

मुद्दा: अंश दपोट

(१)    विवादित सम्पत्ति दुवै थरको भोगमा रहेको वादीको जिम्मा भोगमा रहे भएको भनिएको जग्गा आफ्नो जिम्मा नरहेको नभएको भन्ने प्रामाणिक रुपबाट खण्डन हुन नसकेको अवस्थामा तायदाती पेश गर्दा सम्पत्ति उल्लेख नहुनु मात्र दपोटको प्रामाणिक आधार भन्न मान्न मिल्ने हुँदैन । तायदातीमा सम्पत्ति उल्लेख हुन नसकेको स्थिति अवस्थालाई पनि न्यायकर्ताबाट दृष्टि दिन पर्ने ।

(प्रकरण नं. २५)

पुनरावेदकतर्फबाट: विद्वान अधिवक्ता श्री मिथलेसकुमार सिंह

पुनरावेदक/प्रतिवादीतर्फबाट: विद्वान अधिवक्ता श्री चुडामणीराज सिंह मल्ल

फैसला

न्या.सुरेन्द्रप्रसाद सिंह

१.     म.क्षे.अ. को फैसला उपर इन्साफ जाँचको लागि भई आएको हुकम प्रमांगी बमोजिम यस अदालतको लगतमा दर्ता भई आएको प्रस्तुत मुद्दाको संक्षिप्त तथ्य जिकिर र निर्णय यस प्रकार छ ।

२.    हामी पक्ष विपक्षहरु बीच चलेको अंश मुद्दामा प्रतिवादीहरुले पर्सा जिल्ला मनियारी गा.वि.स. वडा नं. ५ कि.नं. ८२ को ज.वि. ०१०, ऐ. वा.नं. १ कि.नं. १०७, लछन राउतको नाउँको ज.वि. ०१२, सनदेव नाउँको ऐ. वार्ड नं. २ कि.नं. १५ को ज.वि. ०१५१०, पुनदेवका नाउँको सो वार्ड नं. ४ कि.नं. १४ को ऐलानी ज.वि. ०१८ तथा सो जग्गामा बनेको खपडाको छानोको घर (३) र धान मन १५१ चरक्ङको वैल र म हरदेव र म अनिलले पाउनु पर्ने विवाह खर्च सहितको सम्पत्ति तायदातीमा उल्लेख नगरी हाम्रा अंश हक मारी प्रतिवादीहरुले एकलौटी खाने उद्देश्यले दवाई छपाई फाँटवारी दाखिला गरेकाले छपाएको धान र वैलको बिगो रु. ६०४१।वैलको रु. १०००।समेत जम्मा रु. ७०४१।दिलाई उल्लेखित जम्मा विगहा ११९१२, कि.नं. १४ को ऐलानी ०१८ र रु. ३००।पर्ने खपडाको घर समेत हामीलाई एकलौटी दिलाई, विवाह खर्च समेत पाउँ भनी फिरादपत्र दावी ।

३.    दावीको कि.नं. ८२ को क्षेत्रफल ०१५१० जग्गा वादीका लोग्ने बाबु लक्ष राउतले खरीद गरी लिई हाल वादीहरुले नै भोग चलन गरी रहेको कारण वादीहरुले नै तायदातीमा नदेखाएका हुन, कि.नं. १०७ को जग्गा पनि वादीको नै भोगमा भएको सामदेवले दिएको हो । कि.नं. १५ को हकमा केबल कि.नं. १२ को सट्टा कि.नं. २ लेखित नभएको जग्गाको क्षेत्रफल उही हो सो लुकाएको होइन, कि.नं. १४ को हकमा ऐलानी जग्गा तायदातीमा लेखिएकै छ । धान र वैल नभएको, वादीले देखाए अनुसार (२) अंशियार (२) भाइको सन्तान देखिएपछि अंश बण्डाको (१७) नं. को विपरीत हुने गरी विवाह खर्च पर सार्नु पर्ने नहुँदा झुठ्ठा दावी खारेज होस् भन्ने समेत व्यहोराको पुनदेव राउत अहिर समेतको प्रतिवादी जिकिर ।

४.    फिराद दावीमा उल्लेख भएका जग्गाहरु केही वादीकै भोगमा रहेको, केही जग्गाको क्षेत्रफल उल्लेख भएको कित्ता नं. सम्म फरक परेको वैल र धान नभएको, विवाह खर्च हामीबाट भरी पाउने नहुँदा झुठ्ठा फिराद दावी खारेज गरिपाउँ भन्ने समेत व्यहोराको सामदेव राउत अहिरको प्रतिउत्तर ।

५.    वादी दावीको कि.नं. १५ को ११५१० तायदातीमा उल्लेख भएको जग्गा हुँदा त्यस तर्फ दपोट नठहर्ने, कि.नं. १४ को ऐलानी जग्गा तायदातीमा जनिएको, सो जग्गा हालसम्म दर्ता भई नसकेको देखिँदा दपोट गरेको भन्न मिलेन, अरु कि.नं. १०७ को ज.वि. ०१२ र कि.नं. ८२ को ०१० समेत दुई कित्ता जग्गा तायदातीमा उल्लेख भएको नदेखिँदा दपोट गरेको ठहर्छ भन्ने समेत व्यहोराको पर्सा जिल्ला अदालतको फैसला ।

६.    अंश मुद्दाको निर्णय खण्डमा कि.नं. १०७ को जग्गा समेत बण्डा हुने भनी लेखिएकै छ । कि.नं. ८२ को जग्गा पनि वादीहरुले लोग्ने बाबुको नाममा रजिष्ट्रेशन पारीत भई हक भोगमा रहेको स्थितिमा दपोट ठहर्‍याएको हदसम्मको शुरुको इन्साफ त्रुटिपूर्ण हुँदा बदर गरिपाउँ भन्ने पुनदेव राउत अहिरको पुनरावेदन ।

७.    प्रतिवादीहरुले कि.नं. १४ र १५ का जग्गाहरु आफ्नो तायदातीमा स्पष्ट रुपमा उल्लेख नगरी दवाई खाने नियत लिएको देखिँदा देखिंदैको अवस्थामा वादी दावी बमोजिम गरी पाउँ भन्ने समेत व्यहोराको वादी अनिल राउत अहिर समेतको पुनरावेदन ।

८.    विवाह खर्च गोरु समेतको बिगो दपोट गरेको नगरेको सम्बन्धमा फैसलामा केही बोलिएको नदेखिँदा ०४०।७।१५ को जिल्ला अदालतको फैसला बदर गरी दिएको छ । कानुन बमोजिम जो जे बुझ्नु पर्छ बुझी फैसला गर्नु भनी मिसिल समेत जिल्ला अदालतमा पठाई दिनु भन्ने समेत व्यहोराको नारायणी अञ्चल अदालतको मिति ०४१।३।१८ को फैसला रहेछ ।

९.    कि.नं. ८२ को जग्गा दपोट गरेको ठहर्छ, अन्य कि.नं. १०७, १४, १५ को जग्गा र धान, गोरु र विवाह खर्चको हकमा वादी दावी पुग्दैन भन्ने समेत व्यहोराको पर्सा जिल्ला अदालतको ०४२।११।३१ को फैसला ।

१०.    दावीको कि.नं. १०७, १४, १५ विवाह खर्च धान र वैल समेत दपोट गरेको नठहराएको जिल्ला अदालतको फैसला, मिलेको नहुँदा सो हदसम्म बदर गरी पाउँ भन्ने समेत व्यहोराको वादीको तर्फबाट परेको पुनरावेदन जिकिर ।

११.    कि.नं. ८२ को जग्गामा दपोट ठहर्‍या