शब्दबाट फैसला खोज्‍नुहोस्

निर्णय नं. ७०६४ - चलन हटक

भाग: ४४ साल: २०५९ महिना: बैशाख अंक:

निर्णय नं.७०६४    ने.का.प.२०५९             अङ्क १/२

 

संयुक्त इजलास

माननीय न्यायाधीश श्री हरिप्रसाद शर्मा

माननीय न्यायाधीश श्री रामनगिना सिंह

सम्बत २०५५ सालको दे.पु.नं.४५८३

फैसला मितिः २०५८।६।१०।४

 

मुद्दाः चलन हटक ।

 

पुनरावेदक

प्रतिवादीः जिल्ला सुनसरी बिष्णुपादुका गा.बि.स.वडा नं.४ बस्ने तिलकबहादुर बस्नेत

बिरुद्ध

प्रत्यर्थी

वादीः जिल्ला सुनसरी धरान नगरपालिका वडा नं.१२ बस्ने हिमप्रसाद  दाहाल

 

§  तारेखमा नबसेको अवस्थामा सो कुराको जानकारी पुनराबेदकले अदालतलाई दिनुपर्नेमा यी पुनराबेदक तारेखमा नबसेको जानकारी अदालतलाई दिई अनुमति समेत लिएको नदेखिंएको प्रस्तुत पुनराबेदनलाई रीतपूर्वकको भन्न नमिल्ने ।   

(प्र.नं. १२)

पुनरावेदक प्रतिवादी तर्फबाटः विद्वान अधिवक्ता श्री डिल्लीराज पोखरेल

प्रत्यर्थी वादी तर्फबाटः

अवलम्वित नजिरः

 

फैसला

न्या.हरिप्रसाद शर्माः पुनराबेदन अदालत बिराटनगरको मिति २०५४।४।२२ को फैसला उपर न्याय प्रशासन ऐन, २०४८ को दफा ९ अन्तर्गत दायर हुन आएको प्रस्तुत मुद्दाको संक्षिप्त तथ्य र ठहर यसप्रकार छ ।

२.  बिपक्षी तिलकबहादुरसंग जग्गा खिचोला मुद्दा परि सुनसरी जिल्ला अदालतवाट भएको फैसला उपर पुनराबेदन अदालत, बिराटनगरमा पुनराबेदन परि पुनराबेदन अदालतबाट २०४६।१२।३ मा बिष्णुपादुका गा.बि.स.वडा नं.४(क) कि.नं. ५९ को ज.बि. ११५ मध्ये दक्षिण तर्फबाट ०० प्रतिबादीहरुले खिचोला गरेको ठहरी चलन चलाई दिने ठहराई फैसला भएको छ । सो फैसलाले ठहराए बमोजिम दण्ड सजायको ४३ नं.बमोजिम चलन चलाई पाउँ भनि दरखास्त गरी सुनसरी जिल्ला अदालतबाट २०५१।११।१२।२ मा भोगचलन गर्नु भनि चलन पुर्जि पाएकोमा चलन पुर्जि बमोजिम बिपक्षीले चलन गर्न नदिई २०५२ साल देखि चलन हटक गरेकाले दण्ड सजायको ४३ (५) नं.बमोजिम सजाय गरी चलन चलाई पाउँ भन्ने बादीको निबेदन दरखास्त ।

३.  बिवादित ०० जग्गा कहाँ छ मलाई थाहा छैन, अमिन लगि जग्गा छुट्याउँदा बादीको जग्गा मैले भोगेको रहेछु भने छोडन तयार छु । दाबीको कि.नं.५९ को जग्गा बादीको हो, कि.नं.६० को जग्गा श्रीमतिको नाममा दर्ता छ, दाबी बमोजिम चलन हटक गरेको छैन भन्ने समेत व्यहोराको प्रतिबादी तिलकबहादुर बस्नेतको बयान ।

४.  बादी दाबीको जग्गा मैले चलन हटक गरेको छैन भनि प्रतिबादीले बयान गरेको, सर्जमिनका व्यक्तिहरुले. समेत बादी दाबीको जग्गा प्रतिबादीले चलन हटक गरेको होइन, छैन भनि लेखाई दिएका र सो बाहेक बादीले दाबीको जग्गामा प्रतिबादीले चलन हटक गरेको भन्ने कुराको अन्य प्रमाण पेश गर्न सकेको मिसिलबाट नदेखिएको आधार प्रमाणबाट समेत बादी दाबीको जग्गामा प्रतिबादीले चलन हटक गरेको ठहर्दैन भन्ने समेत शुरु सुनसरी जिल्ला अदालतको मिति ०५२।१२।९ को आदेश ।

५.  प्रमाणमा रहेका मिसिल तथा जिल्ला अदालतबाट भएको नक्सा समेत भिडाई शुरु अदालतले गरेको त्रुटिपूर्ण आदेश बदर गरी पुनराबेदकले अन्तिम फैसला समेतबाट जिती पाएको दक्षिण तर्फको ०० जग्गाको बिपक्षीले चलन हटक गरेकोले भोगचलन गर्ने गरी न्याय पाउँ भन्ने समेत व्यहोराको बादी तर्फबाट परेको प्रस्तुत पुनराबेदन पत्र ।

६.  यसमा प्रतिबादीले गरेको बयान तथा सर्जमिनका व्यक्तिहरुको भनाईको व्यहोराबाट दाबीको जग्गा बादीले चलन गरेको नभई प्रतिबादी कै भोगमा रहेको देखिदा देखिदै पनि चलन हटक गरेको नठहराई शुरु जिल्ला अदालतले गरेको आदेश त्रुटिपूर्ण देखिदा छलफलको लागि अ.बं.२०२ नं.तथा पुनराबेदन अदालत नियमावली, २०४८ बमोजिम बिपक्षी झिकाई आएपछि वा अवधि नाघे पछि नियमानुसार पेश गर्नु भन्ने पुनराबेदन अदालत बिराटनगरको मिति २०५३।९।२५ को झ.झी. आदेश ।

७.  एकपटक चलन चलाई दिएको जग्गा प्रतिबादीले चलन नछाडी चलन हटक खिचोला गरेको शुरु सुनसरी जिल्ला अदालतबाट भएको आदेश उल्टी हुने ठहर्छ भन्ने समेत पुनराबेदन अदालत बिराटनगरको फैसला ।

८.  उक्त फैसलामा चित्त  बुझेन । पुनराबेदन अदालत बिराटनगरको त्रुटिपूर्ण फैसला बदर गरि शुरु सुनसरी जिल्ला अदालतको फैसला सदर गरी पाउँ भन्ने समेत व्यहोराको प्रतिबादीको यस अदालतमा पर्न आएको पुनराबेदन ।

९.  नियम बमोजिम दैनिक पेशी सूचीमा चढी आज यस इजलास समक्ष पेश हुन आएको प्रस्तुत मुद्दाको पुनराबेदन सहितको मिसिल कागजात अध्ययन गरि पुनराबेदक तर्फबाट बिद्वान अधिवक्ता श्री डिल्लीराज पोखरेलले चलन हटक सम्बन्धमा शुरु जिल्ला अदालतले गरेको आदेशमा मुलुकी ऐन, अ.बं.१७ नं.बमोजिम उजुरी लिई अदालत प्रवेश गर्नुपर्नेमा पुनराबेदन लिई बाटो बिराई प्रवेश गरेको हुँदा पुनराबेदन अदालतको फैसला त्रुटिपूर्ण छ बदर हुनुपर्छ भनि बहस गर्नु भयो ।

१०.  बिद्वान अधिवक्ताको उल्लेखित बहस समेत सुनि शुरु अदालतको आदेश उल्टी गरी प्रतिबादीले चलन नछाडी चलन हटक खिचोला गरेको ठहर्‍याएको पुनराबेदन अदालत बिराटनगरको फैसला मिले नमिलेको के रहेछ सोही सम्बन्धमा निर्णय दिनुपर्ने देखियो ।

११.  निर्णयतर्फ बिचार गर्दा, जिल्ला अदालतबाट भोगचलन गर्नु भनि चलन पुर्जि पाएकोमा चलन पुर्जि बमोजिम बिपक्षीले चलन गर्न नदिई चलन हटक गरेकोले चलन चलाई बिपक्षीलाई सजाय समेत गरिपाउँ भन्ने बादीको दाबी र दाबी बमोजिम चलन हटक गरेको छैन भन्ने प्रतिबादीको जिकिर भै बिवाद परेको प्रस्तुत मुद्दामा एक पटक चलन चलाई दिएको जग्गा प्रतिबादीले चलन नछाडी चलन खिचोला नगरेको भनि शुरु सुनसरी जिल्ला अदालतबाट भएको आदेश उल्टी हुने ठहर्‍याएको पुनराबेदन अदालत बिराटनगरको फैसला उपर प्रस्तुत पुनराबेदन पर्न आएको देखियो ।

१२.  बादी हिमप्रसाद दाहाल प्रतिबादी तिलकबहादुर बस्नेत समेत भएको २०४८ सालको दे.नं.९४१ को जग्गा खिचोला मुद्दामा दाबीको जग्गामा प्रतिबादीहरुले खिचोला गरेको ठहर्‍याइ शुरु सुनसरी जिल्ला अदालतबाट मिति २०४९।२।१ मा भएको फैसला पुनराबेदन अदालत बिराटनगरबाट सदर हुने ठहर्‍याई मिति २०४९।१२।३ मा अन्तिम फैसला भएको देखिन्छ । सोही झगडा परेको जग्गा खिचोला भएको भनि पुनराबेदन अदालतबाट अन्तिम फैसला भए पछि शुरु जिल्ला अदालतबाट २०५१।११।२२ मा प्रत्यर्थी बादीलाई चलन पुर्जि दिएकोमा यी पुनराबेदकले पुनः हटक गरेकोमा दण्ड सजायको ४३ नं.को देहाय ५ बमोजिम बादी हिमप्रसाद दाहालको निबेदन दरखास्त पर्दा बादी दाबीको जग्गामा प्रतिबादीले चलन हटक गरेको ठहर्दैन भन्ने शुरु जिल्ला अदालतबाट भएको आदेश उपर बादीको पुनराबेदन अदालतमा पुनराबेदन परि पुनराबेदन अदालत बिराटनगरले प्रतिबादीले चलन नछाडी चलन हटक खिचोला गरेको ठहर्‍याई मिति २०५४।४।२२ मा गरेको फैसला उपर पुनराबेदकले पुनराबेदन अदालतमा पुनरावेदन दर्ता गर्दा तारेखमा नबस्ने गरी पुनराबेदन गरेको नदेखिएको र पुनराबेदन अदालत बिराटनगरले पनि तारेख तोकी यस अदालतमा पठाएको देखिदैन । सर्बोच्च अदालत नियमावली, २०४९ को नियम ५९ मा मुद्दामा पुनराबेदक वा प्रत्यर्थीले चाहेमा अदालतलाई सो कुराको जानकारी दिई तारेखमा नबसे पनि हुन्छ भन्ने कानूनी व्यवस्था गरेको देखिन्छ । तारेखमा नबसेको  अवस्थामा  सो  कुराको जानकारी पुनराबेदकले अदालतलाई दिनुपर्नेमा यी पुनराबेदक तारेखमा नबसेको जानकारी अदालतलाई दिई अनुमति समेत लिएको नदेखिंदा प्रस्तुत पुनराबेदन कानूनको रीतपूर्वकको भन्न मिल्ने देखिएन । तसर्थ पुनराबेदन खारेज हुने ठहर्छ । मिसिल नियमानुसार गरि बुझाई दिनु ।

 

उक्त रायमा सहमत छु ।    

 

न्या.रामनगीना सिंह

 

इति सम्बत २०५८ साल आश्विन १० गते रोज ४ शुभमः.............. ।

 

भर्खरै प्रकाशित नजिरहरू

धेरै हेरिएका नजिरहरु